سدیم کلراید چیست؟

سدیم کلرید nacl  که به‌ آن نمک خوراکی یا نمک دریایی نیز گفته می‌شود،  یکی از ترکیبات فعال یونی بوده که از یون‌های  کلرید (Cl⁻)  و سدیم (Na⁺)   بدست می‌آید. این ماده خوراکی، به‌ طور وسیعی در طبیعت و در آب‌های دریا و دریاچه ‌های شور یافت می‌شود. نام علمی دیگر سدیم کلراید هالیت است. که به طور خاصی به سنگ های موجود در معدن سنگ اشاره می‌کند و می‌توان آن را با دقت و توجه بسیاری از سنگ‌ها جدا نمود. 

[خرید سدیم کلرید]

 کلراید سدیم علاوه بر طعم دهنده‌ ای مناسب در مصارف غذایی و پخت و پز، کاربردهای مختلفی را در صنایع شیمیایی، تولید شیشه‌ها و .. بر عهده دارد. به طور کلی منبع اصلی سدیم کلراید، از آب دریا که حاوی مقادیر بالایی از نمک بوده، استخراج می‌شود.  

در ادامه با این مطلب به بررسی سدیم کلراید و نکات مرتبط با این ماده خواهیم پرداخت. 

ویژگی سدیم کلرید

سدیم کلراید به عنوان ماده ای کاربردی، تحت تاثیر شرایط خاصی ساخته می‌شود و از ویژگی‌های متعددی برخوردار است  برخی از مهم ‌ترین ویژگی‌های این محصول عبارتند از :

• وضعیت ظاهری:  همانند اشکال شیشه ای و بلور مانند  
• حلالیت: محلول در آب، آمونیاک، متانول
• میزان چگالی: ۲.۱۷ گرم بر سانتی ‌متر مکعب
• مشخصات رنگ: سفید رنگ
• نقطه ذوب: ۸۰۰ درجه سانتی‌ گراد
• فاقد عطر و بو
• نقطه ‌جوش: ۱۴۶۵ درجه سانتی ‌گراد

فرمول سدیم کلرید

سدیم کلراید با فرمول na-cl عموما از طریق تبخیر آب دریا که در چاه‌های آب‌ شور وجود دارند، تشکیل می‌شود. فرمول ساخت سدیم کلراید، فرایندی نسبتا آسان است و می‌توان آن را به وسیله ترکیب گاز کلر و سدیم جامد به تولید رساند. این واکنش شیمیایی  به دلیل ایجاد گرمای شدید و نسبتا سوزان، کاربردی نمی‌باشد.

یکی از دیگر روش های تولید این ماده، فرایند خنثی سازی  اسید کلریدریک با سدیم هیدروکسید است. مواد اولیه بکار رفته در سدیم کلراید، از لحاظ امور اقتصادی بسیار گران بوده و به این دلیل تولید کنندگان از ساخت طبیعی و استخراج آن از دریا و دریاچه‌های آب شور بهره می‌گیرند. به طوری که می‌توان گفت منابع طبیعی آن در تامین نمک مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاربردهای سدیم کلرید

کاربرد سدیم کلرید در نرم کننده های آب 

آب‌ های سخت که دارای مقادیر بالایی از املاح  منیزیم و کلسیم می‌باشند، می‌توانند نحوه کارکرد صابون را با اختلالاتی مواجه سازند  و موجب رسوب یا موادی قلیایی بر روی تجهیزات لوله کشی، سیستم‌های صنعتی و سایر لوازم برقی شوند.

جهت کاهش این مشکلات  واحد نرم ‌کننده آب، در مقیاس تجاری و خانگی از تجهیزاتی چون رزین ‌های تبادل یونی بهره می‌گیرند. در طول این فرآیند، کلراید سدیم می‌تواند عملکرد مناسبی را در بازسازی و احیاء رزین‌ها داشته باشد. 

کاربرد سدیم کلرید در صنایع نفت و گاز و حفاری 

سدیم کلراید به عنوان یک سیال حفاری، به طور گسترده ای در صنعت نفت و گاز بکار می‌رود. این ماده ارزشمند، به منظور افزایش چگالی در حفاری مورد استفاده قرار می‌گیرد و می‌تواند از فشارهای بالای گاز در اعماق چاه جلوگیری نماید.

کاربرد سدیم کلراید در این صنعت به گونه ای است که در حین تماس مته با سازند نمکی، میانگین مناسبی از نمک به مایع حفاری افزوده خواهد شد تا محلول به صورت اشباع رسیده و مقدار انحلال نمک، به طور قابل توجهی کاهش یابد.

کاربرد سدیم کلرید درصنایع کاغذ سازی 

سدیم کلراید به عنوان عاملی کاربردی در صنایع کاغد سازی، نقش مهمی را در سفید نمودن خمیر چوب ایفا می‌کند. این ترکیب به همراه آب و اسید سولفوریک، روند تولید سدیم کلرات را بهبود می بخشد. در طول واکنش این دو ماده، دی‌اکسید کلر تهیه می‌شود که بر پایه اکسیژن شناخته شده و می‌تواند به کیفیت بالای کاغذ سازی کمک کند. 

کاربرد سدیم کلرید در یخ زدایی جاده ها

یکی از مهم‌ ترین کاربردهای سدیم کلراید، بهره گیری از آن در مصارف یخ ‌زدایی و جلوگیری بروز یخ‌ زدگی مسیرها است. این ماده توسط ماشین خدمات رسانی به کلیه جاده‌ ها و مسیرهای پر تردد پخش می‌شود. هنگامی که در پیش ‌بینی آب و هوای منطقه ای، امکان بارش برف گزارش شود، مسیرهای جاده‌ای با محلول نسبتا غلیظی از آب و نمک ساخته شده و در نهایت استفاده می‌شوند.

این روش به عدم چسبندگی برف به سطح جاده ای کمک می‌کند. در برخی از مواقع نیز ممکن است علاوه بر سدیم کلراید، ترکیبی چون فروسیانید سدیم را نیز جهت خروج نمک از وسایل نقلیه اضافه نمایند و فرایند استخراج آن را تسهیل بخشند. 

کاربرد سدیم کلرید در آتش نشانی 

 سدیم کلراید یکی از اصلی ترین مواد موجود در  کپسول ‌های آتش ‌نشانی است. این کپسول‌ها به منظور اطفای حریق‌ ناشی از تجهیزات آتش سوزی نظیر سدیم، پتاسیم و آلیاژهای منیزیم ساخته می‌شوند. جهت تهیه مواد خاموش ‌کننده، تری کلسیم فسفات، پودرهای ترموپلاستیک و .. به ترکیب مواد کپسول‌ها افزوده می‌شود.

کارکرد سدیم کلراید در خاموش نمودن آتش، به گونه ای است که در هنگام ترکیب آن در مخلوط، همانند ماده ای سرد و خنک کننده عمل می‌کند و گرمای سوزان را از آتش خارج می‌سازد. در نهایت این روند پیچیده منجر به ایجاد لایه ای فاقد اکسیژن خواهد شد و نقش مهمی را در خاموش کردن آتش ایفا می‌کند. 

کاربرد سدیم کلرید در صنایع داروسازی

کلراید سدیم کاربرد گسترده ای در صنایع داروسازی دارد. یکی از داروهایی که این ماده به مقدار بسیار زیادی در تولید و ساختار آن بکار رفته است، سرم نرمال سالین  می‌باشد. این دارو جزو محلول ‌های نسبتا مهمی بوده که در درمان‌ های داخل وریدی بکار می‌رود. یکی از دیگر موارد مهم سدیم کلراید، نقش آن در تولیدات اسپری بینی است.

کاربرد سدیم کلرید در صنایع غذایی

از اصلی ترین موارد کاربردی در استفاده از این ماده، می‌توان به صنایع غذایی اشاره کرد. سدیم کلراید کا با نام نمک خوراکی شناخته می‌شود، به عنوان طعم ‌دهنده ای مهم، در انواع  پخت و پز غذاها بکار می‌رود. همچنین به عنوان ماده ای نگهدارنده، از رشد باکتری‌های غذایی جلوگیری می‌کند. 

سدیم کلرید یا نمک طعامی که از آب دریاها به دست می‌آید، با فرایند تبخیر و کریستال‌سازی، از آن جدا می‌شود. همچنین این روند در معادن سنگ نمک به این روش پیش می‌رود که سنگ‌های حاوی سدیم کلرایدی که به‌شکل فشرده و طبیعی و به‌صورت بلورهای سفید یا خاکستری وجود دارند، استخراج می‌شوند.

برای تولید مقادیر زیاد نمک در مقیاس صنعتی، روش‌هایی مانند تبخیر حرارتی و تبخیر خورشیدی وجود دارد. انتخاب روش استخراج بستگی به این دارد که چه میزان به منابع دسترسی وجود داشته باشد و شرایط جغرافیایی چطور و هزینه‌ تولید چقدر باشد! سدیم کلراید صنعتی که در صنایع متعدد به‌عنوان ماده‌‌ اولیه به کار می‌رود، برای اینکه عملکرد خوبی در فرایندهای شیمیایی داشته باشد، نیاز است درجه‌ خلوص بالایی داشته باشد.

سدیم کلراید به‌عنوان یک چاشنی ساده در نظر گرفته نمی‌شود؛ بلکه ماده‌ای استراتژیک است که کارکردهای مهم و وسیعی دارد که از جمله آن‌ها می توان به استفاده در بخش‌های صنعت، بهداشت، کشاورزی و فناوری اشاره کرد.

تفاوت کلر با سدیم کلراید

برخی به‌اشتباه این تصور را دارند که کلر و سدیم کلراید یک ماده‌اند؛ درحالی‌که این دو ماده از نظر ساختار شیمیایی و خواص فیزیکی متفاوت‌اند. کلر (Cl₂) گازی شکل بوده و رنگ زرد مایل به سبز دارد و بسیار سمی است؛ در صورتی که ترکیب یونیِ پایدار و غیرسمیِ سدیم کلراید از ترکیب یون‌های سدیم (Na⁺) و کلر (Cl⁻) به دست می‌آید.

کلر به‌تنهایی برای تصفیه آب و ضدعفونی‌کردن استخرها، به‌عنوان ماده‌ای‌ ضدعفونی‌کننده و گندزدا، کاربرد دارد؛ اما سدیم کلراید ماده‌ای بی‌خطر است که در صنایع دارویی و غذایی و نیز پزشکی استفاده می‌شود. خواص هر کدام با دیگری تفاوت دارد که موجبِ نقشِ منحصربه‌فرد هریک در صنعت شده است.

استفاده از سدیم کلراید در صنایع نساجی و رنگرزی

از سدیم کلراید در صنعت نساجی برای تثبیت رنگ روی الیاف پارچه استفاده می‌کنند. این ماده به جذب یکنواخت رنگ در تمام سطح پارچه کمک می‌کند و مانع رنگ‌رفتگی آن در هنگام شست‌وشو می‌شود.

استفاده ار سدیم کلراید در تولید کلر و سود سوزآور

برای تولید دو ماده شیمیایی مهم، یعنی کلر (Cl₂) و سدیم هیدروکسید (NaOH) از سدیم کلراید که منبع اصلی ساخت آن‌هاست، استفاده می‌شود. این ترکیباتِ ویژه صنعتی از طریق فرآیند الکترولیزِ محلول آب‌نمک به دست می‌آید که تولید پلاستیک، شوینده‌ها، ضدعفونی‌کننده‌ها با آن‌ها صورت می‌گیرد، همچنین در مواد پتروشیمی به کار می‌روند.

 سدیم کلراید در دامداری و تغذیه حیوانات

نمک را به‌صورت بلوک‌های لیس‌زنی یا به شکل پودر به خوراک دام‌ها و طیور می‌افزایند. این کار الکترولیت‌های ضروری را تامین و اشتهایشان را زیاد کرده و پیروِ آن شیر و گوشت تولیدی را افزایش می‌دهد.

تاثیر سدیم کلرید در افزایش نقطه جوش و کاهش نقطه انجماد در محلول‌ها

در تعداد زیادی از آزمایشگاه‌ها برای کنترل شرایط محلول‌ها از سدیم کلراید استفاده می‌شود. با افزودن نمک، نقطه انجماد آب را می‌توان کاهش داد، به عنوان مثال برای ایجاد حمام یخ خشک. همین‌طور می‌توان برای برخی واکنش‌های شیمیایی نقطه جوش را بالا برد.

استفاده سدیم کلرید در تصفیه فلزات

سدیم کلراید نقش کمک‌ذوب را برای ذوب و تصفیه بعضی فلزات، مانند آلومینیوم و منیزیم، دارد. کم‌کردن دمای ذوب و جداسازی ناخالصی‌ها از فلز از جمله تاثیرات این ماده است.

کاربرد سدیم کلراید در دستگاه‌های تصفیه هوا

از سدیم کلرید برای پاکسازی مجاری تنفسی و ضدعفونی محیط در بعضی سیستم‌های تصفیه هوا، مثل «دستگاه‌های تنفسی نمکی» که در مراکز اسپا و درمان‌های تنفسی وجود دارد، استفاده می‌شود.

استفاده از سدیم کلرید در بهبود کیفیت خاک‌های شور کشاورزی

در تکنیک‌های کنترل‌شده کشاورزی از سدیم کلراید به‌قصد تنظیم pH خاک استفاده می‌‌شود و همچنین توسط آن قارچ‌ها و باکتری‌های مضر کنترل می‌شود، لازم است گفته شود که رعایت دقت و اندازه‌گیری در این کاربرد اهمیت دارد.

نگهداری و بسته‌بندی سدیم کلراید

برای نگهداری سدیم کلراید باید محیطی خشک، خنک و دور از رطوبت را در نظر داشته باشید؛ چون رطوبت هوا را به‌راحتی جذب می‌کند و به‌شکل کلوخه در می‌آید. برای جلوگیری از تغییر خواص فیزیکی آن، بسته‌بندی‌هایی مقاوم در مقابل رطوبت، ، مانند کیسه‌های پلی‌پروپیلن با لایه داخلی پلی‌اتیلن مناسب است.

قیمت سدیم کلراید

بسته به اینکه چه نوع مصرفی (خوراکی، صنعتی یا دارویی) مدنظر است، خلوص آن، بسته‌بندی و حجم خرید قیمت سدیم کلرید متغیر است. سدیم کلراید صنعتی معمولاً نسبت به نوع دارویی یا خوراکی آن، قیمت ارزان‌تری دارد، به این علت که بی‌نیاز از استانداردهای خاص بهداشتی است.

برای اطلاع از قیمت سدیم کلرید صنعتی، می‌توانید با ما در ارتباط باشید. مجموعه اسپیناس شیمی شما را در خرید سدیم کلرید با قیمت و کیفیت مناسب همراهی کرده و تضمین خلوص و کیفیت را ارائه می‌کند.